Experiment poststemmen loopt finaal in de soep

Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren. Bron: Screenshot YouTube/D66 Minister van Buitenlandse Zaken Kajsa Ollongren spreekt D66-congres toe.

Een experiment in Den Haag over poststemmen is gister finaal in de soep gelopen. Meer dan de helft van de uitgebrachte stemmen zou tijdens de echte verkiezingen ongeldig worden verklaard. Het ziet er dus naar uit dat er andere alternatieven moeten worden bedacht voor het stemmen in coronatijd.

Het coronavirus houdt de gemoederen in ons land nog altijd flink bezig. We zitten nog volop in een ‘harde lockdown’, zitten opgezadeld met een avondklok en de ‘Britse variant’ zorgt nog altijd voor kopzorgen bij alle experts. Ondertussen staan ook de Tweede Kamerverkiezingen voor de deur. Verschillende experts en politici vrezen dat het feest van de democratie zal ontaarden in hogere besmettingscijfers.

Zo lieten verschillende burgemeesters vorige week in NRC Handelsblad weten, de aankomende verkiezingen nog niet te zien zitten. Ze vrezen dat de Tweede Kamerverkiezingen zullen ontaarden in ‘besmettingshaarden’. Daarnaast denken ze dat de angst voor het virus veel mensen ervan weerhoudt om te gaan stemmen, waardoor het opkomstpercentage lager zal uitvallen. En ook aan de organisatorische kant van het verhaal zitten een paar mitsen en maren. Zo moet ook de veiligheid van vrijwilligers in de stembureaus op orde zijn.

En ook het Outbreak Management Team (OMT) heeft onlangs te kennen gegeven zich zorgen te maken over de verkiezingen in coronatijd. Het belangrijkste adviesorgaan van het demissionaire kabinet voorspelt namelijk een derde coronagolf. Deze golf zou zijn piek kunnen kennen halverwege maart. Precies de periode waarin de verkiezingen worden georganiseerd.

De roep om de Tweede Kamerverkiezingen uit te stellen klinkt steeds luider. De hoge heren uit politiek Den Haag hebben echter al aangegeven er weinig voor te voelen om de verkiezingen uit te stellen. “We gaan er alles aan doen om de verkiezingen veilig te laten verlopen. Het is gewoon belangrijk dat de democratie goed kan functioneren. Dat willen we ook echt mogelijk blijven maken”, zei demissionair minister-president Mark Rutte daarover bij Op1.

Er wordt nu druk over verschillende alternatieven nagedacht. Eén daarvan zou het stemmen per post kunnen zijn. Volgens advocaat Gerard Spong ‘hebben de Amerikaanse verkiezingen bewezen dat stemmen per post prima kan’. Dat vertelde hij eergisteren aan tafel bij Jinek.

Gister bleek echter dat het stemmen per post moeilijker uitvoerbaar is dan gedacht. In Den Haag is er een proef gedaan met briefstemmen. Dit experiment is finaal in de soep gelopen. ‘De helft van de uitgebrachte stemmen zouden tijdens de echte verkiezingingen ongeldig worden verklaard’ zo luidt de conclusie. “Wat ik ernstig vind, is dat de mensen dachten dat ze alles goed hadden gedaan. Ze waren opgelucht, waren blij en vonden het allemaal eenvoudig. Als deze aantallen zich landelijk vertalen, dan wordt het een drama”, zei Jacques de Wit van Leer Zelf Online tegenover Omroep West. Deze organisatie voerde het experiment uit.

Het ziet er dus naar uit dat er nog een tijdje door gefilosofeerd gaat worden over eventuele alternatieven. Wellicht is stemmen via DigiD nog een optie? We kunnen tenslotte ook allemaal belasting betalen via DigiD. Dan moet je stem uitbrengen toch ook wel lukken, zou je zeggen.

Nog meer scherpe analyses en op de hoogte blijven van het politieke nieuws? Dat kan! Volg ons op Twitter en Facebook