Helft Nederlanders ziet niks in aanbieden excuses slavernijverleden

Mark Rutte tijdens persconferentie. Bron: Screenshot YouTube/Minister-president Mark Rutte Mark Rutte staat de pers te woord.

Meer dan de helft van Nederland vindt dat de Staat geen officiële excuses hoeft te maken voor het slavernijverleden. Een meerderheid erkent wel de kwalijke rol die Nederland in het verleden heeft gespeeld, maar excuses aanbieden is volgens hen niet nodig.

Sinds jaar en dag is er een discussie losgebarsten over het Nederlandse slavernijverleden. De roep om officiële excuses van de Staat klinkt steeds luider bij de groep voorstanders. Daarnaast zijn ook politieke partijen als D66, ChristenUnie en GroenLinks voorstander van zo’n excuus. Partijen als VVD en PVV zijn tegenstanders. “Het is geen raar verzoek”, zei minister-president Mark Rutte daar vorig jaar over tijdens een debat in de Tweede Kamer over racisme. “Maar de vraag is of je mensen die vandaag leven verantwoordelijk kunt houden voor het verleden. Dat kunnen anderen weer als pijnlijk ervaren.”

Zowel op het Binnenhof als in de Nederlandse samenleving heerst er verdeling over een eventueel excuus. Voorstanders zeggen nog altijd last te hebben van de kwalijke rol die Nederland in het verleden heeft gespeeld. Volgens erfgoeddeskundige Valika Smeulders gaat deze kwestie vooral over erkenning. “Het belang van excuses zit in de erkenning. Voor de samenleving is het belangrijk dat het slavernijverleden erkend wordt als deel van de Nederlandse nationale geschiedenis”, zegt ze tegen oneworld.nl.

Formele excuses zouden volgens sommige voorstanders echter gepaard moeten gaan met herstelbetalingen. “Maak straks niet alleen excuses voor het aandeel van Amsterdam in de slavernij, maar neem nu alvast een voorschot op de toekomst door te beginnen met reparations”, schreef Carlo Strijk in een opiniestuk voor het Parool. Met ‘reparations’ bedoelde hij in dit stuk ‘herstelbetalingen’.

Wat voorstanders van deze kwestie vinden is de afgelopen jaren steeds duidelijker geworden. Rest alleen nog maar de vraag hoe de rest van de samenleving hierover denkt. In opdracht van de krant Trouw voerde I&O Research een peiling uit over het aanbieden van excuses voor het slavernijverleden. De uitslag loog er niet om.

55% van de Nederlanders vinden het niet nodig dat de Nederlandse Staat excuses aanbiedt voor de rol die ze in het slavernijverleden gespeeld heeft. Meer dan de helft van de ondervraagden gaf echter wel aan van mening te zijn, dat Nederland een kwalijke rol heeft gespeeld in die periode. 31% was wel van mening dat excuses op z’n plaats is.

Demissionair minister-president Mark Rutte erkent dat het slavernijverleden ‘een zwarte bladzijde uit de geschiedenis’ is, maar voelt nog steeds weinig voor het maken van officiële excuses. Daarnaast is hij van mening dat een eventueel excuus tot polarisatie kan leiden. “Het risico van het debat over racisme en discriminatie is dat het door de flanken wordt gepakt. De 70 tot 80 procent van Nederland, de fatsoenlijke mensen die racisme en discriminatie afkeuren en die slavernij verwerpelijk vinden, verlies je als het een discussie wordt die alleen vanuit de extremen wordt gevoerd.”

Nog meer scherpe analyses en op de hoogte blijven van het politieke nieuws? Dat kan! Volg ons op Twitter en Facebook