Ministerraadnotulen zetten politiek Den Haag op z’n kop

Minister-president Mark Rutte. Bron: Screenshot YouTube/VVD Minister-president Mark Rutte. Bron: Screenshot YouTube/VVD

De vrijgegeven ministerraadnotulen hebben politiek Den Haag flink op z’n kop gezet. Volgens een reconstructie van RTL Nieuws zou het demissionaire kabinet doelbewust informatie omtrent de toeslagenaffaire voor de Tweede Kamer hebben achtergehouden. Daarnaast zouden diverse ministers hebben geklaagd over kritische Kamerleden. De geopenbaarde notulen lijken dit beeld te bevestigen. De verontwaardiging is dan ook groot. PVV-leider Geert Wilders is zelfs van mening dat diverse kabinetsleden strafrechtelijk vervolgd dienen te worden. 

Vorige week opende RTL Nieuws een nieuwe beerput omtrent de toeslagenaffaire. Volgens een reconstructie heeft het demissionaire kabinet doelbewust informatie over het toeslagenschandaal achtergehouden voor de Tweede Kamer. Daarnaast klaagden diverse ministers steen en been over kritische Kamerleden, waaronder Pieter Omtzigt. Volgens de notulen heeft CDA-leider Wopke Hoekstra zelfs geprobeerd zijn eigen partijgenoot te ‘sensibiliseren’.

De RTL Nieuws-publicaties sloegen in als een bom. Na Omtzigtgate heeft het onderlinge vertrouwen een flinke deuk opgelopen. Er werd zelfs geconcludeerd dat er een nieuwe bestuurscultuur gecreëerd moest worden. Ondertussen moet er ook nog een nieuw kabinet gevormd worden. Herman Tjeenk Willink werd aangesteld als nieuwe informateur om deze opgave te bewerkstelligen. De voormalige PvdA-politicus moet daarnaast het beschadigde vertrouwen zien te herstellen.

Ministerraadnotulen

De vrijgegeven ministerraadnotulen hebben die missie in gevaar gebracht. Tijdens de ministerraad van 10 mei 2019 signaleerde staatssecretaris Menno Snel (D66, Financiën) dat er ‘uitvoeringsproblemen’ bij de Belastingdienst zijn ontstaan, bij de uitgifte van toeslagen. Tijdens de ministerraad van 14 juni 2019 merkt Snel op ‘dat er de komende jaren vaker problemen zullen worden geconstateerd met betrekking tot toeslagen’.

In diezelfde vergadering beklaagde de D66-staatssecretaris zich over kritische Kamerleden, waaronder Pieter Omtzigt (CDA), Renske Leijten (SP) en Helma Lodders (VVD). Hij vond de reactie van de Tweede Kamer te fel. Onderwijsminister Arie Slob (ChristenUnie) is het met Menno Snel eens. Hij vond dat ‘de felle reactie’ van de Tweede Kamer de integriteit van de staatssecretaris aantastte. Minister-president Mark Rutte noemde de reactie zelfs ‘onfatsoenlijk’.

Steun uw favoriete magazine! Met slechts €1 per maand kunt u nieuwe content mogelijk maken. Doneer daarom aan The Politics Post.

Tijdens de vergadering op 12 juni nadert deze kwestie het kookpunt. Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) vindt dat Pieter Omtzigt, Helma Lodders en Renske Leijten ‘een gezamenlijke strijd’ voeren tegen Menno Snel. Laatstgenoemde diende zelfs een motie van afkeuring in tegen de staatssecretaris. Koolmees ‘toont zich hierover zeer ontstemd, omdat de rol van de twee coalitiefracties weinig behulpzaam is bij het oplossen van de onderliggende problemen’, zo valt er te lezen in de ministerraadnotulen.

Premier Mark Rutte kon zich volgens de notulen vinden in de inbreng van Wouter Koolmees. Tijdens de vergadering gaf de minister-president aan dat hij al een gesprek had gevoerd met partijgenoot Helma Lodders, over ‘het belang van eenheid binnen de coalitie’. In diezelfde vergadering gaf Wopke Hoekstra (minister van Financiën) te kennen dat hij samen met Hugo de Jonge (minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) Pieter Omtzigt heeft geprobeerd te ‘sensibiliseren’.

Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) heeft echter minder moeite ‘met het verschijnsel dat leden van de coalitiefracties in de Tweede Kamer zich openlijk tegen het kabinet afzetten’. Wel is de D66’er van mening dat de discussie ‘in bepaalde kaders’ zou moeten plaatsvinden.

De slachtoffers van de Toeslagenaffaire staan nog steeds met lege handen en leven in onzekerheid

Tijdens de ministerraad van 15 november 2019 kwam het informeren van de Tweede Kamer ter sprake. Pieter Omtzigt had destijds namelijk een motie ingediend, die opriep dat er een volledig feitenrelaas naar het parlement gestuurd zou moeten worden. Deze motie werd met brede steun aangenomen. “”Omtzigt lijkt opzoek naar schuldigen.” En die wil Snel niet geven. De toeslagenaffaire is niet door ‘individuen met kwaad in de zin’ veroorzaakt. Er komt wel een feitenrelaas, maar zonder ambtelijke stukken. Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) vraagt zich af of Snel hiermee wegkomt”, zo tikt het Algemeen Dagblad op.

Na deze opmerking biedt Grapperhaus samen met Wopke Hoekstra aan om ‘mee te denken over een wijze waarop kan worden gesteld dat voorliggende kabinetsreactie tevens een feitenrelaas bevat’. Staatssecretaris Menno Snel liet weten op het aanbod in te gaan.

Verontwaardiging

De ministerraadnotulen lijken het beeld wat RTL Nieuws vorige week schetste te bevestigen. Diverse politici hebben dan ook geen goed woord over voor de handelswijze van het inmiddels demissionaire kabinet. “Afschuwelijk om te lezen dat het kabinet Rutte drukker was met de doofpot dicht houden, dan met de ellende van onschuldige ouders in het toeslagenschandaal oplossen. Doordat de Kamer deze informatie niet kreeg, is de ellende langer doorgegaan. Dit is niet goed te praten”, foeterde SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen op Twitter.

Ook PvdA-leider Lilianne Ploumen walgt van de notulen. “Terwijl ouders in de diepe ellende zaten en werden opgejaagd door de belastingdienst, was de ministerraad alleen maar bezig met het beperken van politieke schade en het redden van het eigen hachje. Het negeren van de problemen, kaltstellen van kritische Kamerleden en achterhouden van informatie werd met goedvinden van het hele kabinet belangrijker gevonden dan waarheidsvinding en hulp aan de slachtoffers. De slachtoffers van de Toeslagenaffaire staan nog steeds met lege handen en leven in onzekerheid. Hierover moet donderdag in de Tweede Kamer verantwoording worden afgelegd.”

Ze horen niet in de Trêveszaal maar achter de tralies

PVV-leider Geert Wilders gaat nog een stapje verder. Hij is van mening dat de desbetreffende bewindspersonen moeten vertrekken. “Wat een corrupte bende. Kamer voorgelogen. Onschuldige mensen gecriminaliseerd. En Rutte, Koolmees, Hoekstra, Ollongren en anderen bekritiseren Kamerleden die hun werk doen, willen ze sensibiliseren, de mond snoeren en corrigeren. Kaag wil “kaders” voor kamerleden. WEGWEZEN!”, zo liet de oppositieleider weten via Twitter.

Strafrechtelijke vervolging

Enkel opstappen is voor Geert Wilders echter niet genoeg. De maat is wat hem betreft vol. Hij is zelfs van mening dat de kabinetsleden strafrechtelijk vervolgd dienen te worden. Samen met zijn PVV-collega’s diende hij maandag een brief in bij nieuwbakken Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp, om zijn voornemen te bewerkstelligen.

“Op basis van de geopenbaarde notulen stellen wij vast dat de leden van de ministerraad in strijd hebben gehandeld met artikel 68 van de Grondwet en derhalve op basis van artikel 355 lid 4 van het Wetboek van Strafrecht jo artikel 7 van de Wet ministeriële verantwoordelijkheid strafrechtelijk vervolgd dienen te worden.”

“Het opzettelijk nalaten uitvoering te geven aan de bepalingen van de Grondwet is een ambtsmisdrijf. Wij dienen daarom op grond van artikel 7 van de wet ministeriële verantwoordelijkheid een aanklacht in tegen de leden van het kabinet en verzoeken wij u de Kamer in overweging te geven deze aanklacht te onderzoeken”, zo staat er in de brief geschreven.

Voor Geert Wilders is het echter allang duidelijk wat er moet gebeuren. “Nederland wordt geregeerd door de maffia. Liegen, bedriegen, niet informeren, intimideren, de mond snoeren. Ze horen niet in de Trêveszaal maar achter de tralies.”

Op de hoogte blijven van het politieke nieuws en The Politics Post helpen groeien? Dat kan! Volg ons op Twitter en Facebook