Oppositie Amsterdam wil dat Halsema preventief gaat fouilleren

Burgemeester Femke Halsema. Bron: Screenshot YouTube/Gemeente Amsterdam Burgemeester Femke Halsema. Bron: Screenshot YouTube/Gemeente Amsterdam

De druk op burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) is gistermiddag fors opgevoerd. Volgens een zeer alarmerend verhaal van het Openbaar Ministerie (OM) zijn zware geweldsmisdrijven waar minderjarigen bij betrokken zijn, fors toegenomen. Amsterdam spant volgens het OM de kroon. Verschillende oppositiepartijen in de Amsterdamse gemeenteraad roepen Halsema nu op om echt eens werk te maken van het preventief fouilleren van groepen mensen.

Het gaat niet goed met een deel van de jeugd in Nederland. Woensdagmiddag maakte het Openbaar Ministerie bekend dat het aantal (zware) geweldsmisdrijven die worden gepleegd door minderjarigen, fors is toegenomen. Het aantal verdachten van een levensdelict is het afgelopen jaar met bijna 50 procent toegenomen. En dat in een jaar waarin vooral het coronavirus de klok slaat, waardoor er een dalende lijn in de criminaliteitscijfers te zien is. “Het is het tweede jaar op rij dat we zien dat excessief geweld onder jongeren is gestegen”, zegt Gerrit van der Burg, voorzitter van het College van procureurs-generaal van het Openbaar Ministerie tegen de Telegraaf. “De geweldsspiraal gaat eigenlijk alleen nog maar omhoog. En dat is zeer zorgelijk.”

Het geweld onder jongeren is vooral in de regio Amsterdam schrikbarend toegenomen. De krant van wakker Nederland schrijft dat Amsterdam bijna tweeënhalf keer meer verdachten van doodslag in de leeftijd van 12 tot en met 21 jaar telt, dan in het jaar daarvoor. Het oprukkende geweld onder deze doelgroep, heeft natuurlijk te maken met het feit dat jongeren steeds vaker de deur uitgaan met een wapen op zak. Hoofdofficier van justitie van Amsterdam René de Beukelaer zou daarom graag zien dat Amsterdam een start maakt met preventief fouilleren. “Het besluit is aan de driehoek, maar ik ben het eens met de hoofdofficier. Als preventief fouilleren helpt om bepaalde wijken veiliger te maken, dan moet je dat doen.”

In Amsterdam is GroenLinks echter de grootste partij. Die partij lijkt vooralsnog niet actief in te zetten op het preventief fouilleren van groepen mensen. Ze zijn bang dat deze handeling zal leiden tot etnisch profileren. Burgemeester Femke Halsema heeft wel een nieuwe werkwijze opgetuigd met de politie en het OM, maar durft het nog steeds niet aan om preventief te gaan fouilleren. “De burgemeester had graag al ervaring opgedaan met de proef maar vanwege de beperkingen door de coronacrisis heeft de driehoek besloten dat dit afgelopen maanden nog niet kon”, zegt een woordvoerder van Femke Halsema tegen de Telegraaf.

De oppositiepartijen in de Amsterdamse gemeenteraad zijn de houding van Halsema echter spuugzat. De cijfers zijn alarmerend en ze dringen al langer aan om een start te maken met preventief fouilleren. “Wij hebben al talloze malen aan de bel getrokken en dringen al jaren aan op preventief fouilleren”, zegt VVD gemeenteraadslid Marianne Poot. “Preventief fouilleren moet nu echt ingevoerd worden. Er mag niets onbenut laten in de strijd tegen geweld onder onze jongeren.”

Dat preventief fouilleren wel degelijk effect kan hebben, wordt bewezen in Rotterdam. In de zomer van 2020 werd duidelijk dat er dankzij preventief fouilleren meer steekwapens zijn onderschept. In 2018 werden er 158 steekwapens gevonden. Het jaar daarop werden maar liefst 196 steekwapens in beslag genomen.

Sinds het coronavirus is mijns inziens een zorgelijke trend zichtbaar geworden. Er worden dingen verboden of er wordt niet gehandhaafd, omdat het weleens mis zou kunnen gaan. Zo wil men nu het afsteken van vuurwerk verbieden, want dat zou de zorg en het politieapparaat ontlasten. Zo hielden verschillende scholen hun deuren gesloten, omdat het glad op de weg zou zijn. Zo weigert Amsterdam om actief preventief te gaan fouilleren, omdat de angst bestaat dat dit fenomeen weleens zou kunnen leiden tot etnische profilering.

Het lijkt wel of de angst regeert. Hoe je op deze manier een land of een stad wil besturen is mij echter een raadsel. Als verschillende experts regelmatig pleiten voor preventief fouilleren en voortdurend aangeven dat het vijf voor twaalf is, wat let je dan om in te grijpen? Amsterdam zou in dit geval nog veel kunnen leren van Rotterdam. Geen woorden, maar daden.

Nog meer scherpe analyses en op de hoogte blijven van het politieke nieuws? Dat kan! Volg ons op Twitter en Facebook