Referendum stap dichterbij na goedkeuring Eerste Kamer: “Als er nu geen referendum komt, dan komt er voorlopig nooit meer een referendum”

Ronald van Raak. Bron: Screenshot YouTube/SP Ronald van Raak

De Eerste Kamer heeft de initiatiefwet van SP-Kamerlid Ronald van Raak voor een correctief referendum goedgekeurd. Een meerderheid van 39 Senatoren heeft voor de invoering van het correctief referendum gestemd. De wet wordt echter nog niet ingevoerd, aangezien het over een grondwetswijziging gaat.

In Nederland is sinds het Oekraïnereferendum en enorme discussie losgebarsten over referenda. Tijdens het referendum voor een associatieverdrag met Oekraïne stemde een meerderheid tegen. En ook tijdens het referendum over de invoering van de Europese Grondwet in 2005 werd uiteindelijk door een meerderheid tegen gestemd.

In Nederland kennen we twee soorten referenda: het correctief referendum en het raadgevend referendum. Het Oekraïnereferendum viel onder de laatstgenoemde categorie.

In 2018 werd het raadgevend referendum definitief in de ban gedaan. Nadat de coalitiepartijen in de Tweede Kamer voor stemden voor het afschaffen van het referendum, en vervolgens veertig Senatoren datzelfde deden in de Eerste Kamer, schafte minister Kasja Ollongren (Binnenlandse Zaken) het raadgevend referendum af.

Partijen als Forum voor Democratie en de SP waren grote voorstanders van het referendum. Zij waren het er dan ook hartstochtelijk mee oneens met de beslissing om het raadgevend referendum uit het raam te gooien.

SP-Kamerlid Ronald van Raak besloot echter niet bij de pakken neer te gaan zitten. Hij pakte de handschoen op en ging aan de slag met het correctief referendum. Dat mondde uit in een initiatiefwet die door zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer geloodst moest worden. “Mensen verliezen het vertrouwen in de politiek”, verklaarde Van Raak tegenover de camera van GeenStijl. “Dat zien de politici hier ook. Het referendum is een middel om dat vertrouwen een beetje te herstellen.”

Vorig jaar behaalde Van Raak en zijn initiatiefwet voor de invoering van het correctief referendum een meerderheid in de Tweede Kamer. Daarna was het de beurt aan de Eerste Kamer om hier een oordeel over te fellen.

Dat oordeel viel op deze dinsdagmiddag. Ook een meerderheid in de Eerste Kamer heeft voor de invoering van het correctief referendum gestemd. Uiteindelijk stemde 39 van de 75 Senatoren voor de initiatiefwet. Forum voor Democratie, PVV, D66, ChristenUnie, SP, 50Plus, PvdD, en één lid van GroenLinks stemden uiteindelijk in met het wetsvoorstel.

Toch wordt het correctief referendum nu nog niet ingevoerd, ondanks dat zowel de Tweede Kamer als Eerste Kamer hun goedkeuring hebben gegeven. Het gaat hier namelijk om een grondwetswijziging. Dat houdt in dat er na de verkiezingen nog eens over deze initiatiefwet moet worden gestemd. Beide Kamers moeten dan nogmaals voor het correctief referendum stemmen, waarbij een tweederdemeerderheid meerderheid nodig is.

Met de vandaag behaalde meerderheid in de Eerste Kamer is er een eerste belangrijke stap gezet voor de invoering van deze initiatiefwet. Ronald van Raak is dan ook erg tevreden maar blijft hameren op het belang van een referendum. “Het referendum is al zo vaak doodverklaard, maar ook weer tot leven gekomen”, legt Van Raak uit bij NPO Radio 1. “Ik noem het ook weleens ‘kleefkruid’. Hoe harder je het weg wil duwen, hoe meer het blijft plakken.” Eén ding staat voor Van Raak echter vast: “Als er nu geen referendum komt, dan komt er voorlopig nooit meer een referendum.”